Is een gemeente nog wel een organisatie?

Home / Uncategorized / Is een gemeente nog wel een organisatie?

Is een gemeente nog wel een organisatie?

Over gemeentelijke samenwerking en de OR

Door: Marcel Reijnen

Eigenaar DE PIJL medezeggenschap

Een organisatie is … “een samenwerkingsverband van mensen die een gezamenlijk doel nastreven”…

Het Rijk heeft veel taken overgedragen aan de gemeenten. Deze taken komen dan dichter bij de beïnvloeding van de burger is de gedachte. Kleine en zelfs middelgrote gemeenten blijken niet toegerust om deze taken op zich te nemen. Daar komt nog bij dat het Rijk niet alleen taken overdraagt, maar ook hoge eisen stelt aan de uitvoering ervan. We hebben dat al gezien bij de vorming van de omgevingsdiensten, nu blijkt dat ook bij de werkvoorziening en de zorg voor jeugd en langdurig zieken. Gemeenten lossen dat op door in samenwerking nieuwe organisaties op te richten op specifieke taken of deze uit te besteden aan de markt. Daardoor, wordt de gemeentelijke organisatie steeds kleiner. Dit leidt tot steeds kwetsbaarder organisaties in kleine gemeenten. Als gevolg daar weer van wordt er ook op andere vlakken steeds meer samengewerkt, zoals op personeelsbeleid en ICT. De uitvoering, zoals de afvalverwerking, de groenvoorziening of de sociale dienst is in veel gevallen al lang samengevoegd met andere gemeenten of uitbesteed aan de markt.

De kwetsbaarheid van wat resteert probeert men in veel gemeenten te ondervangen door de ambtelijke organisaties dan maar in zijn geheel samen te voegen. De politiek blijft echter buiten schot, want de inwoners (lees politici) willen geen fusie. Om die reden zijn alle samenwerkingen in het verleden ook met verschillende partners aangegaan. Het gemeentelandschap is verworden tot een lappendeken. Als een organisatie een samenwerkingsverband van mensen is die een gezamenlijk doel nastreven, Is een gemeente dan nog wel een organisatie?

Het doel van een gemeente is, volgens mij, orde handhaven, infrastructuur inrichten en onderhouden en zorg verlenen aan de burgers. Als de meeste taken aan samenwerkingsorganisaties worden uitbesteed dan heeft geen enkele aangesloten gemeente direct iets over deze taken te zeggen. Eén gemeente­bestuur kan niet voldoende kracht ontwikkelen om daadwerkelijk beleid te maken en het gemeentebestuur is slechts een democratische façade geworden waaronder zelfstandige organisaties hun gang gaan. Er is dan . Mijns inziens nauwelijks nog sprake van een organisatie bij een gemeente.

Dit leidt tot allerlei onwenselijke situaties: Niet functionerende directeuren van samenwerkingsorganisaties met hoge ontslag vergoedingen; sterke wethouders met eigen ideeën die voor een hele regio het beleid bepalen; hoge kosten voor diensten waar niemand controle over heeft enz. enz.

Wat moet de OR hiermee?

De gemeente blijft wel voor al deze taken verantwoordelijk en de burger weet de gemeente hiervoor ook te vinden. De gemeenteambtenaar kan echter de burger niet meer goed van dienst zijn, omdat hij niet meer weet hoe het echt zit of er geen invloed op kan uitoefenen. Daarnaast kan het beleid zich niet goed ontwikkelen als er geen kennis is van de uitvoering en omgekeerd. Als het dan echt fout gaat en de politiek raakt betrokken dan komt niet zelden de hamer op het hoofd van een ambtenaar terecht.

De OR hoort te adviseren over …. het goed functioneren van de organisatie in al haar doelstellingen…. (art. 2 WOR). Vanuit de doelstellingen van de OR gesteld in art. 2 WOR mag, nee moet, de OR een mening formuleren over samenwerkingsverbanden en de kracht van de eigen organisatie om de organisatiedoelen te behalen. Misschien wordt het tijd voor herindelen, zodat de ambtenaar zijn werk weer kan doen en de burger weer zijn invloed krijgt. De gemeente kan dan weer zijn verantwoordelijkheid nemen.

Recent Posts
happy-new-year-1063797